Bardhok Doda: Rama dhe Berisha, Shqipëria nuk është prona juaj — studentët nuk do t’ju nënshtrohen!

RAMA DHE BERISHA DUHET TË JAPIN LLOGARI: SHQIPËRIA NUK ËSHTË PRONA E TYRE, STUDENTËT NUK JANË NËNSHTETAS TË PUSHTETIT

Një regjim fillon të rrëzohet moralisht përpara se të humbasë pushtetin. Fillon të rrëzohet kur qytetarët nuk besojnë më te fjala e tij, kur institucionet shihen me dyshim dhe kur uniforma, që duhet të japë siguri, shkakton frikë. Në atë çast, pushteti mund të vazhdojë të japë urdhra, por autoriteti i tij është zbrazur nga besimi.

Për një çast mund të impononi bindjen. Mund të largoni studentët nga një shesh. Mund të ngrini barriera dhe të rrethoni një protestë. Por nuk mund të kërkoni respekt duke poshtëruar qytetarin. Nuk mund të pretendoni legjitimitet demokratik ndërsa e trajtoni kundërshtimin si një shqetësim që duhet shtypur.

Në emrin tim, Bardhok Doda, shpreh mbështetjen për studentët që protestojnë paqësisht dhe dënoj çdo përdorim të pajustifikuar të forcës ndaj tyre. Përgjegjësia politike duhet të kërkohet hapur, me emër dhe me detyrë.

Edi Rama, si kryeministër, duhet të japë përgjigje për mënyrën se si institucionet nën përgjegjësinë e qeverisë së tij trajtojnë qytetarët që protestojnë. Drejtimi i vendit përfshin detyrimin për të dëgjuar edhe ata që kundërshtojnë. Konferencat, batutat dhe propaganda nuk e zëvendësojnë këtë detyrim.

Kur studentët dalin të kërkojnë të drejtat e tyre, qeveria duhet të shpjegojë çfarë ka bërë, çfarë ka dështuar dhe çfarë do të ndryshojë. Nëse ndaj tyre përdoret forcë e pajustifikuar, përgjigjja duhet të përfshijë hetim dhe llogaridhënie. Përpjekja për ta kaluar përgjegjësinë vetëm te polici në terren lë pa shqyrtuar zinxhirin e komandimit dhe vendimet institucionale.

Rama duhet ta kuptojë: Shqipëria nuk qeveriset me përbuzje ndaj qytetarit. Kryeministri ka një mandat për të shërbyer dhe një detyrim për të dhënë llogari.

Studentët nuk kanë nevojë për leksione arrogance. Kanë nevojë për arsim cilësor, mundësi dhe siguri për të ardhmen. Nuk mund t’u kërkohet të besojnë te vendi i tyre ndërsa zëri i tyre trajtohet si bezdi. Një qeverisje që nuk duron kritikën e të rinjve duhet të shqyrtojë dështimet e veta.

Por edhe Sali Berisha duhet të përballet me përgjegjësinë e tij politike. Kundërshtimi i Ramës nuk e përjashton askënd nga gjykimi për mënyrën si ka ushtruar pushtetin apo si ushtron drejtimin politik. Titulli i opozitarit nuk është certifikatë pafajësie politike dhe nuk e zëvendëson llogaridhënien.

Berisha nuk mund të pretendojë se çdo pakënaqësi qytetare është pronë e opozitës së tij. Studentët kanë zërin, kërkesat dhe dinjitetin e tyre. Ata nuk kanë dalë për t’i shërbyer karrierës së një drejtuesi politik. Çdo përpjekje për ta kthyer protestën e tyre në dekor partiak duhet kundërshtuar.

Shqipëria ka të drejtë t’i kërkojë llogari Ramës për qeverisjen dhe Berishës për alternativën që ofron. Asnjëri nuk ka të drejtë t’i kërkojë publikut besnikëri të pakushtëzuar.

Në gjykimin tim, politika e përqendruar rreth këtyre dy emrave e ka ngushtuar për shumë kohë debatin publik. Qytetarit i kërkohet vazhdimisht të zgjedhë një kamp, ndërsa pyetjet për përgjegjësinë, meritën dhe ndryshimin mbeten në plan të dytë. Kjo mënyrë e të bërit politikë duhet të përfundojë.

Rama nuk mund të përdorë Berishën si justifikim për dështimet e qeverisjes së vet. Berisha nuk mund të përdorë dështimet e Ramës për të shmangur gjykimin mbi përgjegjësitë dhe modelin e tij politik. Shqiptarët meritojnë më shumë sesa një përplasje të pafundme që u kërkon të harrojnë problemet e përditshme.

Një vend nuk mund të mbahet peng te pyetja se cili prej dy drejtuesve do të dominojë tjetrin. Pyetja që kërkon përgjigje është se kush do t’i shërbejë qytetarit dhe kush do të mbajë përgjegjësi kur dështon.

Studentët sjellin në jetën publike pikërisht këtë kërkesë për përgjigje. E drejta e tyre për të protestuar duhet të mbrohet pa kushte partiake. Askush nuk ka të drejtë t’i ndajë në “tanët” dhe “të atyre”, sipas interesit të ditës. Të drejtat e qytetarëve nuk ndryshojnë me ngjyrën e qeverisë.

Policisë i kërkoj të ruajë paanësinë dhe dinjitetin e detyrës. Ligji kërkon vetëpërmbajtje, proporcionalitet dhe mbrojtje të qytetarëve. Çdo pretendim për tejkalim të forcës duhet të hetohet plotësisht. Përgjegjësia duhet të shkojë deri aty ku e çojnë provat, përfshirë urdhrat dhe drejtimin e ndërhyrjes.

Uniforma nuk mund të shërbejë si mburojë për dështimin politik. Punonjësi i policisë ka përgjegjësi për veprimet e tij, ndërsa drejtuesit kanë përgjegjësi për vendimet, urdhrat dhe standardet që vendosin. Publiku ka të drejtë t’i kërkojë të dyja.

Kërkoj transparencë për çdo ndërhyrje ndaj studentëve, shqyrtim të paanshëm të materialeve dhe dëshmive, si edhe masa konkrete për çdo shkelje të provuar. Deklaratat që justifikojnë gjithçka paraprakisht e dëmtojnë besimin tek institucionet. Përgjigjja duhet të mbështetet te faktet dhe të bëhet publike.

Studentëve u them: qëndroni të bashkuar rreth kërkesave tuaja. Ruajeni protestën paqësore dhe pavarësinë e zërit tuaj. Mos lejoni që frika t’ju tërheqë dhe as që interesat partiake t’ju përvetësojnë. Këmbëngulja juaj për dinjitet dhe të drejta meriton mbështetje.

Edhe angazhimi i diasporës, i shprehur në takimin e 26 shtatorit në Vigenovo, duhet të mbajë në qendër këtë standard: përfaqësim real, meritë dhe llogaridhënie. Çdo përpjekje për ndryshim fiton kuptim kur qëndron pranë qytetarëve dhe mbron të drejtën e tyre për të kundërshtuar pushtetin.

Rama dhe Berisha duhet ta dëgjojnë qartë: shqiptarët nuk u kanë borxh heshtjen. Nuk u kanë borxh besnikërinë. Nuk kanë detyrim t’ua zgjasin karrierën politike duke sakrifikuar të ardhmen e tyre.

Pushteti është i përkohshëm. Të drejtat e qytetarëve nuk mund të varen nga humori i drejtuesve. Çdo qeveri duhet të kontrollohet, çdo opozitë duhet të gjykohet dhe çdo drejtues duhet të japë llogari.

Për një çast mund të impononi bindjen, por frika nuk prodhon besim. Një shesh mund të zbrazet; kërkesa për drejtësi mbetet. Një zë mund të ndërpritet; përgjegjësia politike mbetet.

Shqipëria u përket qytetarëve të saj. Rama dhe Berisha duhet të japin llogari para tyre. Koha kur drejtuesi kërkon bindje dhe qytetari pritet të heshtë duhet të marrë fund.

Bardhok Doda