play_arrow

keyboard_arrow_right

Listeners:

Top listeners:

skip_previous skip_next
00:00 00:00
chevron_left
volume_up
Go to album
  • cover play_arrow

    Daors Radio

Your dedications
Currently there are no new dedications

Rajon

đ•đžđ„đą 𝐃𝐞𝐯𝐚 ishte njĂ« politikan i lartĂ« dhe ekonomist i shquar nga Kosova nĂ« kohĂ«n e ish-JugosllavisĂ«. Ai luajti njĂ« rol kyç nĂ« zhvillimin ekonomik dhe autonominĂ« politike tĂ« KosovĂ«s pĂ«r disa dekada.

todayOctober 10, 2026 10

Background
share close

Jeta dhe Karriera Politike :

  • Origjina dhe Arsimi: Lindi mĂ« 18 tetor 1923 nĂ« GjakovĂ«. QĂ« nĂ« vitin 1941 iu bashkua LĂ«vizjes Antifashiste Nacionalçlirimtare (Partizane) dhe nĂ« vitin 1942 u bĂ« anĂ«tar i PartisĂ« Komuniste. Studioi pĂ«r shkenca politike nĂ« Beograd dhe pĂ«r ekonomi nĂ« Shkup.
  • Funksionet UdhĂ«heqĂ«se: ShĂ«rbeu si Kryetar i Komitetit Krahinor tĂ« Lidhjes sĂ« KomunistĂ«ve tĂ« KosovĂ«s nĂ« dy periudha (1965–1971 dhe 1981–1982). GjatĂ« kĂ«saj kohe, ai punoi ngushtĂ« me udhĂ«heqĂ«s si Fadil Hoxha pĂ«r tĂ« forcuar statusin kushtetues tĂ« KosovĂ«s, gjĂ« qĂ« kulmoi me KushtetutĂ«n e vitit 1974.
  • Drejtimi i Trepçës: PĂ«r vite me radhĂ« ka qenĂ« Drejtor i PĂ«rgjithshĂ«m i Kombinatit Metalurgjik “Trepça”. Ai njihet pĂ«r shprehjen e tij tĂ« famshme: “Ai qĂ« menaxhon paranĂ«, menaxhon edhe shtetin”, duke insistuar qĂ« tĂ« ardhurat e KosovĂ«s tĂ« mbeteshin nĂ« KosovĂ«.
  • Drejtimi i Trepçës: PĂ«r vite me radhĂ« ka qenĂ« Drejtor i PĂ«rgjithshĂ«m i Kombinatit Metalurgjik “Trepça”. Ai njihet pĂ«r shprehjen e tij tĂ« famshme: “Ai qĂ« menaxhon paranĂ«, menaxhon edhe shtetin”, duke insistuar qĂ« tĂ« ardhurat e KosovĂ«s tĂ« mbeteshin nĂ« KosovĂ«.
  • NdĂ«rhyrja te Tito: SĂ« bashku me Fadil HoxhĂ«n, Deva ndĂ«rhyri direkt te Josip Broz Tito nĂ« fund tĂ« viteve ’60 pĂ«r tĂ« bllokuar projektin e njĂ« hidrocentrali qĂ« rrezikonte tĂ« pĂ«rmbyste mbi 30 fshatra nĂ« rajonin e Gjilanit (AnamoravĂ«).

Lidhur me Liqenin e Ujmanit (Gazivodës) dhe projektin e tij gjatë kohës që Veli Deva ishte në pushtet, ekzistojnë dy ngjarje ose prapaskena kryesore politike që tregojnë rezistencën e udhëheqësve të Kosovës ndaj kërkesave të Beogradit:

Refuzimi i Veli Devës ndaj Kryetarit të Serbisë (Viti 1973)

Kur ndërtimi i Liqenit të Ujmanit kishte filluar (rreth vitit 1971), kishte zvarritje të qëllimshme nga ndërmarrjet ndërtuese të Serbisë. Në tetor të vitit 1973, Kryetari i Serbisë së asaj kohe, Drazha Markoviq (i cili ishte edhe vjehrri i Sllobodan Millosheviqit), shkoi në zyrën e Veli Devës (atëherë drejtor i Trepçës) për ta bindur që Kosova të hiqte dorë nga ky projekt i madh.
Markoviqi i kishte thĂ«nĂ«: “Shiko Veli, Serbia Ă«shtĂ« e madhe, tĂ« gjitha i kemi, nuk do t’ju mungojĂ« asgjĂ«”. QĂ«llimi ishte qĂ« Kosova tĂ« mos kishte pavarĂ«si ujore dhe energjetike. Veli Deva iu pĂ«rgjigj me njĂ« fjalĂ« tĂ« urtĂ« popullore: “TĂ« faleminderit Drazho, por ne e kemi njĂ« fjalĂ« popullore: ‘Dora e huaj, vetĂ«m kruhet, por nuk tĂ« ngigon’ (ose ‘Dora e huaj, vetĂ«m ta çon’)”. Me kĂ«tĂ« ai bĂ«ri tĂ« qartĂ« se Kosova do ta ndĂ«rtonte vetĂ« Ujmanin pĂ«r t’i siguruar vetes ujin dhe rrymĂ«n.

Pse u ndërtua Ujmani dhe u bllokua projekti i Serbisë në Gjilan?

Para se të ndërtohej Ujmani, pushteti qendror në Beograd kishte planifikuar ndërtimin e një hidrocentrali tjetër në rajonin e Gjilanit (Anamoravës). Ai projekt parashikonte që të përmbyteshin dhe të liheshin nën ujë mbi 33 fshatra shqiptare për të prodhuar energji që do të shkonte kryesisht për Serbinë.

Rëndësia jetike e Ujmanit që nga ajo kohë:

Ujmani nuk u ndërtua thjesht si një liqen artificial, por si shtylla kurrizore e mbijetesës ekonomike të Kosovës:

  • Furnizon me ujĂ« tĂ« pijshĂ«m njĂ« pjesĂ« tĂ« madhe tĂ« KosovĂ«s Qendrore dhe Veriore.
  • Pa ujin e Ujmanit nuk mund tĂ« ftohen termocentralet “Kosova A” dhe “Kosova B” nĂ« Obiliq, qĂ« do tĂ« thotĂ« se pa tĂ«, Kosova mbetet nĂ« terr.
  • Ndihmon nĂ« ujitjen e tokave bujqĂ«sore dhe furnizimin e industrisĂ« (si Trepça dhe Ferronikeli).
    Prandaj, këmbëngulja e Veli Devës dhe politikanëve të asaj kohe për ta ndërtuar Ujmanin pavarësisht pengesave nga Serbia, konsiderohet si një nga fitoret më të mëdha strategjike për Kosovën.

RĂ«nia nga pushteti :

Karriera e tij politike mori fund pas demonstratave të vitit 1981 në Kosovë. Pasi u akuzua nga Beogradi për dështim në menaxhimin e situatës dhe për qëndrime pro-shqiptare, ai u detyrua të jepte dorëheqje në qershor të vitit 1982 dhe u izolua politikisht.
Veli Deva kaloi vitet e fundit të jetës larg vëmendjes publike dhe ndërroi jetë më 25 nëntor 2015 në Prishtinë, në moshën 92-vjeçare.

âœïžđŸ“· : Valon Qorri

Written by: Daors Media

Rate it

Similar posts

KU MUND TË NA NDIQNI
Contacts