FAMILJA BONATI – NGA BEJLERËT E PEQINIT TE BURGJET KOMUNISTE! TRI BREZA TË PERSEKUTUAR, PRONA TË GRABITURA DHE DREJTËSI E MOHUAR!

KUSH ËSHTË INDRIT BONATI DHE PSE HISTORIA E FAMILJES SË TIJ DUHET TË NJIHET NGA SHQIPTARËT?

Përpara se të gjykoni Indrit Bonatin, përpara se ta shikoni si një protestues që ngre zërin kundër klasës politike shqiptare, njihuni me historinë e familjes së tij!

Njihuni me një familje që dikur kishte emër, dinjitet, pasuri dhe kontribut në jetën politike e shoqërore të Shqipërisë, por që diktatura komuniste e goditi me burgje, internime, konfiskime dhe përndjekje.

KJO ËSHTË HISTORIA E FAMILJES BONATI!

RRËNJËT HISTORIKE TË FAMILJES BONATI – NGA SHKODRA TE LËVIZJA KOMBËTARE SHQIPTARE

Historia e familjes Bonati nuk fillon me diktaturën komuniste. Ajo shkon shumë më larg, në shekullin XIX, kur pjesëtarë të kësaj familjeje ishin të pranishëm në jetën diplomatike, intelektuale, fetare dhe atdhetare të Shqipërisë.

Sipas studimeve historike, familja Bonati, e njohur edhe me mbiemrin Bonatti, kishte prejardhje të lidhur me Korfuzin dhe rrënjë venedikase. Një degë e saj u vendos në Shkodër, ku u bë pjesë e familjeve të njohura katolike të qytetit.

SPIRIDON BONATI ishte një nga figurat e njohura të kësaj familjeje. Ai shërbeu si përfaqësues konsullor i Britanisë së Madhe, fillimisht në Prevezë dhe më pas në Shkodër.

Familja e tij kishte lidhje me personalitete të rëndësishme të kohës.

Vajza e tij, Katerina Bonati, u martua me atdhetarin dhe rilindësin e madh Pashko Vasa, autorin e vargjeve të pavdekshme:

“Feja e shqyptarit asht shqyptaria!”

Një tjetër vajzë, Elena Bonati, u martua me mjekun dhe intelektualin italian Gennaro Simini, i cili u lidh ngushtë me jetën shoqërore dhe lëvizjen kombëtare shqiptare.

Edhe piktori dhe udhëtari i njohur britanik Edward Lear, gjatë vizitës së tij në Shkodër në vitin 1848, realizoi një portret të Kaliopi Bonatit, vajzës së Spiridonit, të veshur me kostumin tradicional shkodran.

Por kontributi i familjes Bonati nuk përfundon këtu.

NIKOLLË BONATI ishte ndër pjesëmarrësit në themelimin e Shoqërisë së të Shtypurit Shkronja Shqip në Stamboll, më 12 tetor 1879, së bashku me figura të njohura të Rilindjes Kombëtare, si Pashko Vasa, përfaqësues të familjes Frashëri dhe atdhetarë të tjerë.

Kjo shoqëri pati një rol të rëndësishëm në përhapjen e shkrimit dhe të gjuhës shqipe.

Nga kjo familje doli edhe IMZOT JUL BONATI, i lindur në Shkodër më 24 maj 1874, biri i Aleksandër Bonatit dhe Roza Melgushit.

Jul Bonati ishte klerik katolik, intelektual, poliglot, përkthyes dhe veprimtar i çështjes kombëtare shqiptare.

Ai studioi në institucione të njohura evropiane, shërbeu në Stamboll, Durrës dhe Vlorë dhe u angazhua në jetën fetare e kulturore shqiptare.

Ndër kontributet e tij përmendet edhe përkthimi në italisht i veprës madhore të At Gjergj Fishtës, “Lahuta e Malcisë”.

Por as ky intelektual dhe klerik nuk i shpëtoi terrorit komunist.

Në vitin 1946 u arrestua nga regjimi i Enver Hoxhës.

Më 31 tetor 1947 u dënua me shtatë vjet burg.

U torturua, u keqtrajtua dhe përfundoi në spitalin psikiatrik të Durrësit, ku vdiq më 5 nëntor 1951.

Më 5 nëntor 2016, Kisha Katolike e shpalli të lumë, së bashku me 37 martirë të tjerë të persekutimit komunist.

NGA KONTRIBUTI PËR GJUHËN SHQIPE, TE BURGJET E DIKTATURËS!

Kjo është një pjesë e historisë së degës katolike të familjes Bonati në Shkodër.

Por familja kishte edhe një degë tjetër, të vendosur në Shqipërinë e Mesme, në Peqin, prej së cilës rrjedh Indrit Bonati.

Sipas dëshmisë së familjes, këto dy degë janë të lidhura nga një farefisni e largët.

NGA SHKODRA NË PEQIN – HISTORIA E FAMILJES SË BEJLERËVE BONATI

Familja Bonati është një familje me rrënjë të hershme historike. Një degë e saj, e besimit katolik, u vendos në Shkodër, ndërsa dega tjetër zbriti në Shqipërinë e Mesme dhe u vendos në Peqin, ku u bë e njohur si familja e bejlerëve të Peqinit.

Nga kjo familje vinte ABDULLA BEJ BONATI, gjyshi i Indrit Bonatit.
Abdulla Bej Bonati ishte funksionar i Ballit Kombëtar dhe kishte ushtruar detyrën e kryetarit të bashkisë në disa qytete shqiptare përpara vitit 1945.

Por me ardhjen e komunistëve në pushtet, për familjen Bonati filloi tragjedia.

Në vitin 1945, Abdulla Bej Bonati u arrestua nga regjimi komunist.

Fillimisht u dënua me pushkatim!

Më pas, dënimi me vdekje iu kthye në burgim të përjetshëm.

Ai nuk do ta shihte më lirinë.

Sipas dëshmisë së familjes, pas gjashtë vjetësh burg, në vitin 1954, Abdulla Bej Bonati ndërroi jetë në burgun e Gjirokastrës.

NJË BEJ, NJË FUNKSIONAR I BALLIT KOMBËTAR, NJË ISH-KRYETAR BASHKIE, QË E MBYLLI JETËN PAS HEKURAVE TË DIKTATURËS!

Por regjimi nuk u mjaftua me burgosjen e kryefamiljarit.

Bashkëshortja e tij, gjyshja e Indrit Bonatit, u internua së bashku me djalin e saj, i cili ishte vetëm gjashtë muajsh.

Ai foshnjë ishte babai i Indrit Bonatit!

Imagjinoni një nënë me një fëmijë gjashtëmuajsh në krahë, të internuar nga shteti komunist, ndërkohë që bashkëshorti i saj dergjej në burg!

Çfarë faji kishte ajo nënë?

Çfarë faji kishte ajo foshnjë?

FAJI I TYRE ISHTE SE MBANIN MBIEMRIN BONATI!

Familjes iu konfiskuan të gjitha pronat, tokat dhe trojet.

Nga një familje me pasuri dhe pozitë shoqërore, Bonatët u kthyen në një familje të përndjekur, të privuar nga pronat dhe të drejtat e tyre.

Por tragjedia nuk përfundoi me rënien e diktaturës komuniste.

Erdhi viti 1990!

U premtua demokracia!

U premtua drejtësia!

U premtua kthimi i pronave!

Por çfarë ndodhi me familjet e përndjekura?

Sipas dëshmisë së familjes Bonati, pronat dhe trojet e tyre nuk iu kthyen. Ata e konsiderojnë Ligjin 7501, të zbatuar gjatë tranzicionit politik, si një nga pengesat që ua mohoi rikthimin e pronës së trashëguar.

DIKTATURA UA KONFISKOI PRONAT, NDËRSA DEMOKRACIA NUK UA KTHEU!

Dhe sot, pas gjithë kësaj historie, del Indrit Bonati dhe ngre zërin kundër politikës shqiptare.

Kërkon që të mbajnë përgjegjësi si Edi Rama, ashtu edhe Sali Berisha!

Dhe unë pyes:

A e dini ju politikanë se çfarë do të thotë të jesh pasardhës i një familjeje që ka kaluar nëpër burgjet dhe internimet komuniste?

A e dini çfarë do të thotë të rritesh me historinë e një gjyshi që vdiq në burg?

A e dini çfarë do të thotë të trashëgosh jo pronat e të parëve, por historinë e konfiskimit të tyre?

INDRIT BONATI NUK ËSHTË THJESHT NJË ZË PROTESTE!

Ai është nipi i Abdulla Bej Bonatit, njeriut që u dënua me vdekje, iu kthye dënimi në burgim të përjetshëm dhe vdiq pas hekurave.

Është nipi i një gruaje që provoi internimin me foshnjën gjashtëmuajshe në krahë.

Është biri i një fëmije që e njohu përndjekjen komuniste përpara se të mësonte të ecte!

Dhe sot, kur Indrit Bonati kërkon llogari nga politika, historia e familjes së tij meriton të dëgjohet, jo të harrohet!

SHQIPËRIA NUK MUND TË FLASË PËR DREJTËSI PA U PËRBALLUR ME HISTORINË E FAMILJEVE SI BONATI!

Nuk mund të flasim për demokraci, kur familjet e viktimave të diktaturës vazhdojnë të kërkojnë pronat dhe drejtësinë e mohuar.

Nuk mund të flasim për antikomunizëm vetëm nëpër podiume, ndërsa pasardhësit e të përndjekurve ndihen të braktisur nga politika.

Historia e familjes Bonati është një kujtesë e dhimbshme e asaj që ndodhi dje dhe e asaj që mbetet pa u zgjidhur sot.

RESPEKT PËR ABDULLA BEJ BONATIN!

RESPEKT PËR FAMILJEN BONATI!

RESPEKT PËR INDRIT BONATIN DHE TË GJITHA FAMILJET QË VUAJTËN NGA DIKTATURA KOMUNISTE!

Drejtësia nuk është lëmoshë!

Prona nuk është dhuratë!

Dhe historia e të përndjekurve politikë nuk është pronë e asnjë partie!

🇦🇱

Burimet për historinë e degës shkodrane: studimi i historianit Dorian Koçi Zemra Shqiptare, studimi i Universitetit të Shkodrës unishk.edu.al, biografia e Jul Bonatit ILLYRIA dhe arkiva Kujto.al kujto.al. Lidhja farefisnore me degën e Peqinit dhe historia e Abdulla Bej Bonatit mbështeten në dëshmintë familjare të dokumentuara 🇦🇱