Zëvendëspresidenti amerikan JD Vance, të mërkurën, shqyrtoi rrënojat e koalicionit MAGA dhe shprehu mendimet e tij në një postim të jashtëzakonshëm në rrjetet sociale, i cili shënoi nisjen e fushatës presidenciale të vitit 2028.

Ndërkohë, presidenti Donald Trump shijoi atë që sekretari i Brendshëm, Doug Burgum, e quajti “një ditë festimi”. Në sallën e ballove të Shtëpisë së Bardhë, ende në ndërtim, ai shikoi traun e fundit duke u ngritur drejt çatisë, si një flamur kampionati i një ekipi sportiv.

Ky kontrast i çuditshëm shënoi një pikë kthese në epokën e Trumpit.

Presidenti dukej ose i pavetëdijshëm, ose indiferent ndaj faktit se fiksimi i tij pas një projekti për vetëpromovim mishëronte shpërfilljen e dukshme ndaj vështirësive të amerikanëve me koston e jetesës, e cila i solli republikanëve humbjen në zgjedhjet e mesmandatit. Çuditërisht, teksa bisedonte me gazetarët, ai nuk dukej i dëshpëruar për humbjen dërrmuese të partisë së tij. Përkundrazi, dukej i çliruar — në gjendje t’ia kushtonte plotësisht veten ndërtimit të një trashëgimie fizike.

“Përfytyrojini llambadarët kudo këtu së shpejti. Përfytyrojeni dyshemenë prej mermeri. Oh, do të jetë e mrekullueshme. Kjo do të jetë ndërtesa më e bukur”, tha presidenti.

Teksa Trump po mendonte për vendosjen e edhe më shumë elementeve të arta, Vance po përjetonte ankth për një detyrë më të rëndë — si ta nxirrte Partinë Republikane nga katastrofa e humbjes së Dhomës së Përfaqësuesve dhe Senatit. Zëvendëspresidenti tani përballet me projektin e tij të ndërtimit: një koalicion të ri elektoral që mund t’i shpëtojë edhe ëndrrat e tij presidenciale.

Postimi i sinqertë i Vance në rrjetet sociale, i cili përmbante disa kritika jo edhe aq të kamufluara ndaj presidencës së shefit të tij dhe strategjisë së mandatit të dytë, ishte një veprim i jashtëzakonshëm për një zëvendëspresident, vetëm disa orë pas një disfate shkatërruese për Shtëpinë e Bardhë.

Vance synon të marrë rol udhëheqës

Postimi i Vance u duk si një përpjekje e hershme për t’u pozicionuar si i pari mes të barabartëve në mesin e liderëve republikanë që po përcaktojnë një rrugë të re. Në këtë kuptim, ishte një akt kalkulimi politik. Por, a është një kalkulim i qëndrueshëm? Kanë kaluar vetëm dy javë që kur gjykimi i lëkundur i Vance u vu në pah nga mbështetja e tij për një reklamë sulmuese të neveritshme, e cila duket se pati efekt të kundërt ndaj kandidatit republikan për guvernator të Ohajos, Vivek Ramaswamy.

Vance shkroi, me një nënvlerësim të dukshëm, se pajtohej me mendimin e një anketuesi të Partisë Republikane se “mesazhi ynë ekonomik nuk ishte mjaftueshëm i qartë në fazën përfundimtare” — një periudhë kur Trump po fliste për një “epokë të artë”, ndërkohë që çmimet e benzinës dhe naftës po rriteshin ndjeshëm. Ai gjithashtu u përpoq të distancohej nga presidenti në dy aspekte përcaktuese të mandatit të tij: luftën në Iran dhe dëbimin agresiv të migrantëve pa dokumente, shkruan CNN në një analizë.

“Arsyeja pse humbëm është lufta”, shkroi ai, duke shtuar: “Jam i hapur ndaj idesë se duhet ta ndryshojmë mënyrën e zbatimit të ligjeve — për shembull, duke u përqendruar më shumë te bizneset që punësojnë punëtorë në mënyrë të paligjshme”. Vance kërkoi njëfarë mbrojtjeje politike për këtë pikë të fundit, duke ngritur një argument të rremë sikur alternativa e vetme do të ishte “amnistia”, e shtyrë nga politikanët e establishmentit që “manipulojnë perceptimin e publikut”.

Zëvendëspresidenti zbuloi se i kishte kërkuar një anketuesi të paidentifikuar, “një prej njerëzve më të zgjuar që njoh në politikë”, të tregonte se çfarë do t’i bindte votuesit e zhgënjyer të Trump/Vance të ktheheshin. Ai doli me një listë:

“1) T’i jepet fund luftës

2) Të përqendrohemi te kostoja e jetesës/inflacioni

3) Ta vendosim Amerikën të parën

4) Ta ndryshojmë marrëdhënien tonë me Izraelin”.

Vance gjithashtu mbrojti në mënyrë të veçantë thirrjet e moderatores së Fox News, Rachel Campos-Duffy, për t’i dhënë fund luftës në Iran përmes diplomacisë. Meqë raportohet gjerësisht se Trump po shqyrton mundësinë e sulmeve të reja, kjo sinjalizoi gjithashtu një përçarje të mundshme me presidentin.

Vance u kujdes të theksonte, kur e përmendi luftën si arsye për humbjet e republikanëve, se “presidenti e tha këtë mbrëmë”. Ai nuk është distancuar publikisht nga Trump lidhur me konfliktin dhe udhëhoqi ekipin negociator që gjatë verës arriti një memorandum mirëkuptimi (MOU) me Teheranin për t’i dhënë fund luftës — i cili dështoi sapo u përball me realitetin.

Por këtu ka nuanca që sugjerojnë se qëndrimet e Vance dhe Trumpit nuk janë të pajtueshme. Presidenti tani po flet për ndikimin e luftës në zgjedhjet e mesmandatit pothuajse me nostalgji, duke e paraqitur veten si një lider që me vetëdije bëri një sakrificë politike dhe pagoi çmimin, përmes çmimeve të larta të karburanteve, për të bërë atë që duhej bërë. “Nuk do të kisha bërë asgjë ndryshe”, tha ai të mërkurën.

Megjithatë, komentet e Vance lënë të hapur interpretimin se lufta ishte gabim që nga fillimi dhe se ka pasur një kosto të madhe politike. “Nëse dëshironi të argumentoni se ia vlejti, se ia vlejti humbja e Senatit për gjashtë vitet e ardhshme, atëherë bëjeni këtë”, shkroi ai. “Argumentoni se ishte një kosto që ia vlente të paguhej. Pajtohuni ose jo, por kjo është të paktën e ndershme. Por të gjithë e dinë pse humbëm. Dhe çdo bisedë e ndershme për atë se ku shkojmë nga këtu duhet të fillojë pikërisht aty”.

Trump shmangu krijimin e përshtypjes së një mospajtimi me zëvendëspresidentin e tij, duke u thënë gazetarëve gjatë vizitës se Vance “ndoshta ka të drejtë” për ndikimin e luftës, sepse ajo “i rriti pak çmimet e benzinës në afat të shkurtër”.

Më pas, zëvendëspresidenti u përpoq ta zbusë çdo përshtypje të një përçarjeje, duke publikuar një video ku Trump thotë se mendonte që deklarata ishte “e mirë”, gjatë vizitës në sallën e ballove.

DeSantis po udhëheq gjithashtu analizën pas humbjes

Qëndrimi i Vance për luftën ka ngjallur prej kohësh interes, sepse e mjegullon skepticizmin e tij të shprehur më parë ndaj ndërhyrjeve ushtarake jashtë vendit, i cili buronte nga shërbimi i tij në luftën e Irakut. Por, duke përfshirë “Amerikën të parën” dhe nevojën për të ndryshuar marrëdhënien SHBA–Izrael në katër pikat e tij, ai dukej se po i shtrinte dorën edhe krahut izolacionist të Tucker Carlsonit në atë që ka mbetur nga koalicioni MAGA, i cili mund të luajë një rol të rëndësishëm në zgjedhjet paraprake presidenciale demokrate të vitit 2028.

Pavarësisht synimeve të Vance, pas fshirjes së republikanëve nga skena politike të martën, është e diskutueshme nëse dikush i lidhur me luftën jopopullore në Iran — përfshirë këtu edhe sekretarin e Shtetit, Marco Rubio — do të jetë në gjendje ta arsyetojë atë gjatë fushatës së vitit 2028.

Vance tashmë duhet të japë llogari për disa cikle të rishpikjes së tij politike. Madje, edhe para stuhisë së shkaktuar nga Ramaswamy muajin e kaluar, shkathtësia e tij politike ishte vënë në dyshim. Në fund të fundit, ai ka zhvilluar vetëm një fushatë të madhe politike si kandidat në emrin e tij — atë për Senatin e Ohajos në vitin 2022. Në atë garë, ai përfitoi shumë nga mbështetja e Trumpit, i cili ia fali autorit të librit “Hillbilly Elegy” kritikat e ashpra gjatë fushatës presidenciale të vitit 2016.

Vance nuk është i vetmi që ka nisur manovrat politike për vitin 2028.

Ron DeSantis, i cili humbi ndaj Trumpit në zgjedhjet paraprake republikane të vitit 2024, po shpreh gjithashtu mendimet e tij pa doreza. Ashtu si në rastin e Vance dhe Rubios, gjithçka që thotë guvernatori në largim i Floridës tashmë filtrohet përmes perspektivës së vitit 2028. “Ka shumë pak gjasa që republikanët ta rimarrin Kongresin në vitin 2028. Mund të mos kenë mundësi ta marrin kontrollin e Senatit deri në vitin 2032”, shkroi DeSantis në X.

DeSantis u tha gazetarëve se humbjet e së martës ishin “afër një ngjarjeje të nivelit të zhdukjes për republikanët në shumë pjesë të vendit, ndoshta siç kemi parë në 100 vitet e fundit”. Ai shtoi se dëmi mund të ndihet edhe gjatë dekadës së ardhshme ose më gjatë. “Nëse Partia Republikane nuk e ka Teksasin si pikëmbështetje, atëherë ne nuk do të jemi të qëndrueshëm në nivel kombëtar në të ardhmen”, tha ai.

Vërejtjet e guvernatorit të Floridës duket se i shërbejnë të njëjtit qëllim si ato të Vance: pretendimit për udhëheqjen e ardhshme të Partisë Republikane. Ato u bënë nga një shtet republikan, i cili kryesisht i rezistoi valës blu demokrate të së martës mbrëma dhe të cilin DeSantis e ka përdorur prej kohësh si një laborator eksperimental për një Parti Republikane pas Trumpit.

Komentuesit politikë po bënin shaka të martën se fushata presidenciale e vitit 2028 do të niste të mërkurën në mëngjes.

JD Vance sapo e bëri këtë realitet.

botë