Your dedications
Currently there are no new dedications

Politikë

KUNDËR NJË SISTEMI QË I KA NDARË SHQIPTARËT:DUHET NJË BASHKIM QË NUK I NËNSHTROHET ASKujt:

todayNovember 1, 2026 15

Background
share close

Nga Shqipëria në Diasporë, koha kërkon një marrëveshje të re qytetare dhe politike.
Lëvizja Politike “Diaspora për Shqipërinë” hap një proces bashkëpunimi me çdo shoqatë, organizatë, grupim dhe individ që kërkon ndryshimin demokratik të sistemit aktual.
Por a mund të ndërtohet një alternativë që nuk përsërit gabimet e politikës së vjetër?
Në Shqipëri ka një paradoks që prej vitesh përcakton jetën politike:
Njerëzit janë gjithnjë e më të pakënaqur me mënyrën se si funksionon pushteti.
Por forcat që kërkojnë ndryshimin vazhdojnë të jenë të shpërndara, të përçara dhe shpesh të paafta për të ndërtuar një alternativë të përbashkët.
Në njërën anë qëndron një klasë politike që ka dominuar institucionet dhe debatin publik për më shumë se tri dekada.
Në anën tjetër qëndrojnë mijëra qytetarë, profesionistë, intelektualë, studentë, aktivistë dhe shqiptarë të Diasporës, të cilët kërkojnë një rrugë tjetër:
Por nuk kanë arritur gjithmonë ta shndërrojnë pakënaqësinë e tyre në një forcë të organizuar politike.
Kjo është një nga arsyet pse sistemi aktual ka treguar një aftësi të jashtëzakonshme për të mbijetuar.
Jo domosdoshmërisht sepse gëzon besimin e pakushtëzuar të qytetarëve:
Por sepse kundërshtimi ndaj tij shpesh mbetet i copëzuar.
Një shoqatë vepron në Itali.
Një grup tjetër organizohet në Gjermani.
Një lëvizje qytetare proteston në Tiranë.
Një grup intelektualësh debaton në Londër.
Profesionistë shqiptarë në Amerikë paraqesin ide për zhvillimin e vendit.
Të gjithë mund të kenë shqetësime të ngjashme, por rrallëherë arrijnë të ndërtojnë një mekanizëm të përbashkët bashkëpunimi.
Dhe pikërisht këtë fragmentim politika tradicionale e ka pasur shpesh në favor të saj.
Sepse një shoqëri e pakënaqur, por e përçarë, e ka shumë më të vështirë të prodhojë ndryshim sesa një shoqëri që arrin të organizohet rreth një programi demokratik.
Kjo është arsyeja pse nisma për hapjen e Lëvizjes Politike “Diaspora për Shqipërinë” ndaj çdo shoqate, organizate, grupimi qytetar dhe individi që kundërshton sistemin aktual politik meriton të analizohet përtej një ftese të zakonshme për anëtarësim.
Ajo ngre një çështje më të madhe:
A është e mundur të ndërtohet një bashkim politik që nuk mbështetet te nënshtrimi ndaj një kryetari, por te respektimi i rregullave, i votës dhe i dinjitetit të çdo pjesëmarrësi?

NJË BASHKIM QË NUK KËRKON DORËZIMIN E IDENTITETIT:
Historia e organizimeve politike shqiptare njeh shumë marrëveshje bashkëpunimi që kanë nisur me premtime për bashkim dhe kanë përfunduar me përplasje për poste, kandidatura dhe kontroll mbi strukturat.
Prandaj, një alternativë e re nuk mund t’u kërkojë shoqatave dhe organizatave të bëhen pjesë e saj vetëm për të shtuar numrat në një listë.
Shoqatat shqiptare në Diasporë kanë histori të ndryshme.
Disa kanë punuar prej dekadash për ruajtjen e gjuhës dhe kulturës kombëtare.
Të tjera kanë mbrojtur të drejtat e emigrantëve, kanë organizuar aktivitete humanitare, kanë mbështetur familje në nevojë ose kanë kontribuar në marrëdhëniet ndërmjet Shqipërisë dhe vendeve ku veprojnë.
Ky kontribut nuk mund të zhvlerësohet dhe as të shndërrohet automatikisht në kapital elektoral.
Një shoqatë nuk duhet të humbasë pavarësinë për të bashkëpunuar politikisht.
Një individ nuk duhet të heqë dorë nga mendimi i lirë për t’u bërë pjesë e një projekti të përbashkët.
Pikërisht këtu duhet të qëndrojë dallimi i një organizimi të ri.
Bashkëpunimi nuk duhet të nënkuptojë përthithje.
Bashkimi nuk duhet të nënkuptojë bindje të verbër.
Pjesëmarrja nuk duhet të kushtëzohet me besnikëri personale.
Dhe kritika nuk duhet të konsiderohet armiqësi.
Nëse Lëvizja Politike “Diaspora për Shqipërinë” synon të ndërtojë një model perëndimor, ajo duhet të krijojë hapësirë për njerëz që mund të mos bien dakord për çdo çështje, por që bashkohen mbi disa parime themelore:
Demokracinë, shtetin e së drejtës, meritokracinë, transparencën dhe respektimin e lirive individuale.
Sepse një parti që pranon vetëm njerëz që mendojnë njësoj, rrezikon të bëhet një strukturë e mbyllur përpara se të ketë filluar veprimtarinë e saj.

NUK MJAFTON TË JESH KUNDËR RAMËS DHE BERISHËS:
Një nga gabimet më të mëdha që mund të bëjë një alternativë e re është ta ndërtojë identitetin e saj vetëm mbi kundërshtimin ndaj figurave që kanë dominuar politikën shqiptare.
Edi Rama dhe Sali Berisha kanë qenë ndër protagonistët kryesorë të jetës politike të vendit, me përgjegjësi të ndryshme historike dhe politike.
Por problemi i Shqipërisë nuk përfundon te këta dy emra.
Ai shtrihet te mënyra se si partitë organizohen, si përzgjidhen kandidatët, si shpërndahen përgjegjësitë, si ndërtohen marrëdhëniet me biznesin, si administrohen institucionet dhe sa ndikim ka qytetari mbi vendimmarrjen.
Nëse një forcë e re e ndërton gjithë programin mbi largimin e disa individëve, pa ndryshuar mekanizmat që prodhojnë përqendrimin e pushtetit, ajo rrezikon të bëhet një kopje e sistemit që kundërshton.
Nuk mjafton të rrëzosh politikisht një kryetar, nëse ruan të paprekur fronin mbi të cilin ai ka qëndruar.
Ky është dallimi ndërmjet një ndryshimi personal dhe një ndryshimi sistemik.
Ndryshimi personal zëvendëson drejtuesin.
Ndryshimi sistemik kufizon pushtetin e çdo drejtuesi.
Ndryshimi personal prodhon një emër të ri.
Ndryshimi sistemik prodhon rregulla që vlejnë për të gjithë.
Dhe pikërisht për këtë arsye, bashkimi i forcave qytetare nuk duhet të synojë thjesht krijimin e një shumice kundër dikujt:
Por ndërtimin e një projekti të qartë për mënyrën se si duhet të funksionojë shteti shqiptar.

DIASPORA NUK DUHET TË JETË AS SPEKTATORE:
AS PRONARE E PROJEKTIT:
Një tjetër çështje thelbësore është marrëdhënia ndërmjet shqiptarëve që jetojnë jashtë vendit dhe atyre që jetojnë në Shqipëri.
Për shumë vite, Diaspora është trajtuar si një burim ekonomik, si një komunitet që ruan lidhjet kulturore me vendin dhe si një potencial elektoral.
Por kontributi i saj mund të jetë shumë më i madh.
Shqiptarët që jetojnë në Gjermani, Itali, Zvicër, Britani të Madhe, Francë, Belgjikë, Austri, Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe vende të tjera kanë përvojë të drejtpërdrejtë me sisteme të ndryshme administrative, ekonomike dhe demokratike.
Kjo përvojë mund të ndihmojë në hartimin e politikave për arsimin, shëndetësinë, drejtësinë, ekonominë, administratën publike dhe mbrojtjen sociale.
Por duhet shmangur edhe një gabim tjetër:
Ideja se përvoja e fituar jashtë vendit i jep dikujt automatikisht epërsi politike ndaj qytetarëve që kanë jetuar dhe punuar në Shqipëri.
Diaspora nuk do te të vijë në Shqipëri për të zëvendësuar një elitë të mbyllur me një elitë tjetër.
Do të bashkohet me qytetarët për të krijuar një model më të hapur përfaqësimi.
Kjo do të thotë që një profesionist shqiptar në Berlin dhe një mësues në Shkodër duhet të kenë mundësi të barabarta për të kontribuar.
Një sipërmarrës në Londër dhe një fermer në Lushnjë duhet të dëgjohen me të njëjtin respekt.
Një student në Tiranë dhe një student shqiptar në Romë duhet të kenë hapësirë për të paraqitur idetë e tyre.
Në këtë mënyrë, bashkimi ndërmjet Shqipërisë dhe Diasporës nuk do të jetë një slogan patriotik, por një praktikë demokratike.

22 NËNTORI – NJË PROVË E RËNDËSISHME PËR BESUESHMËRINË E PROJEKTIT:
Takimi i 26 shtatorit 2026 në Vigevano të Italisë, me pjesëmarrjen e shqiptarëve nga disa vende europiane, Amerika dhe Shqipëria, shënoi një etapë të organizimit të Lëvizjes Politike “Diaspora për Shqipërinë”.
Por takimet, fotografitë dhe deklaratat nuk mjaftojnë për të ndërtuar një forcë politike të qëndrueshme.
Për këtë arsye, Kuvendi Kombëtar Themelues i planifikuar për më 22 nëntor 2026 në Tiranë do të ketë rëndësi të veçantë.
Në këtë kuvend parashikohet të shpallet emri i partisë së re, të paraqiten për miratim Statuti, Programi Politik dhe Rregullorja e Brendshme, si dhe të zgjidhen organet drejtuese, përfshirë Kryetarin, Kryesinë dhe Këshillin Kombëtar.
Por sfida më e madhe nuk është zgjedhja e emrave.
Është garantimi i një procesi që u jep anëtarëve pushtetin real të vendimmarrjes.
Një anëtar, një votë nuk do të jetë thjesht slogani i Kuvendit.
Do të jetë themeli i funksionimit të përditshëm të partisë.
Kjo kërkon procedura të qarta, konkurrencë reale, votim të fshehtë, mundësi të barabarta kandidimi dhe mekanizma për kontrollin e rezultateve.
Kërkon që drejtuesit të kenë mandate të përcaktuara dhe të mos qëndrojnë mbi Statutin.
Kërkon që financat të jenë transparente.
Kërkon që mendimi ndryshe të mbrohet.
Dhe kërkon që organet e zgjedhura të mos shndërrohen në struktura që vetëm miratojnë vendimet e kryetarit.
Nëse një parti premton demokraci për Shqipërinë, por nuk e praktikon demokracinë brenda vetes, atëherë premtimi i saj humbet besueshmërinë që në fillim.

NJË MARRËVESHJE E RE POLITIKE:
JO NJË PAZAR I RI PËR PUSHTET:
Bashkëpunimi me shoqatat, grupet qytetare dhe individët do të mbështetet mbi një marrëveshje parimore.
Jo mbi ndarjen paraprake të posteve.
Jo mbi premtime për kandidatura.
Jo mbi marrëveshje të fshehta.
Jo mbi ndikimin financiar të individëve.
Por mbi angazhimin për një program të përbashkët, rregulla demokratike dhe llogaridhënie.
Një organizatë që ka ekspertizë në çështjet sociale duhet të ketë mundësi të kontribuojë në hartimin e politikave sociale.
Një grup profesionistësh të ekonomisë duhet të ketë mundësi të propozojë reforma ekonomike.
Një shoqatë që mbron të drejtat e personave me aftësi të kufizuara duhet të dëgjohet në hartimin e politikave të përfshirjes dhe aksesueshmërisë.
Një grup studentësh duhet të ketë hapësirë reale për të propozuar ndryshime në arsim dhe punësim.
Një organizatë e Diasporës duhet të mund të kontribuojë pa u detyruar të humbasë autonominë e saj.
Ky do të jete një model bashkëpunimi me përmbajtje.
Sepse politika nuk duhet të jetë një treg ku shkëmbehen mbështetje dhe poste.
Politika duhet të jetë një proces ku njerëzit bashkojnë njohuritë, përvojën dhe përgjegjësinë për të zgjidhur problemet e shoqërisë.

SFIDA E VËRTETË:
TË NDËRTOHET BESIMI QË POLITIKA E KA KONSUMUAR:
Ndoshta pengesa më e madhe për çdo forcë të re politike nuk është mungesa e njerëzve, por mungesa e besimit.
Shqiptarët kanë dëgjuar shumë herë se një parti e re do të jetë ndryshe.
Kanë dëgjuar premtime për demokraci të brendshme, transparencë, meritokraci dhe luftë kundër korrupsionit.
Por besimi nuk ndërtohet duke përsëritur fjalët që qytetarët dëshirojnë të dëgjojnë.
Ai ndërtohet kur rregullat zbatohen edhe atëherë kur nuk u leverdisin drejtuesve.
Kur një kandidat humb dhe e pranon rezultatin.
Kur një kryetar kritikohet dhe nuk ndëshkon kritikët.
Kur një anëtar kërkon transparencë financiare dhe merr përgjigje.
Kur një profesionist vlerësohet për aftësinë dhe jo për njohjet.
Kur një vendim i rëndësishëm diskutohet dhe nuk imponohet.
Dhe kur një organizim është i gatshëm të korrigjojë gabimet e veta.
Ky është standardi që duhet të dallojë një parti moderne perëndimore nga modeli tradicional i partisë së kryetarit.
Prandaj, hapja e Lëvizjes Politike “Diaspora për Shqipërinë” ndaj çdo shoqate, organizate, grupimi dhe individi që kërkon ndryshim demokratik është një mundësi që duhet të shoqërohet me përgjegjësi të madhe.
Sepse bashkimi i shumë njerëzve nuk ka vlerë nëse ata nuk kanë të drejta reale.
Dhe krijimi i një partie të re nuk ka vlerë nëse ajo funksionon me zakonet e vjetra.

SHQIPËRIA NUK KA NEVOJË PËR NJË TJETËR KRYETAR TË FORTË:
POR PËR INSTITUCIONE QË NUK VAREN NGA KRYETARËT:
Në fund, Shqipëria nuk mund të ndryshojë vetëm përmes zemërimit ndaj pushtetit.
Zemërimi mund të prodhojë protestë.
Pakënaqësia mund të prodhojë kundërshtim.
Por vetëm organizimi demokratik, programi serioz dhe institucionet funksionale mund të prodhojnë ndryshim të qëndrueshëm.
Kjo është arsyeja pse bashkimi i shqiptarëve brenda dhe jashtë vendit duhet të ketë një objektiv më të madh se fitorja ndaj një kundërshtari politik.
Duhet të synojë ndërtimin e një sistemi ku askush nuk mund të bëhet i pazëvendësueshëm.
Ku asnjë parti nuk e konsideron shtetin pronë të saj.
Ku asnjë kryetar nuk mund të vendosë mbi ligjin dhe Statutin.
Ku qytetarët nuk trajtohen si militantë, por si individë të lirë.
Dhe ku merita, dinjiteti dhe përgjegjësia kanë më shumë rëndësi sesa lidhjet politike.
Pikërisht për këtë arsye, dyert e Lëvizjes Politike “Diaspora për Shqipërinë” janë të hapura për çdo shoqatë, organizatë, grup qytetar, profesionist dhe individ që dëshiron të kontribuojë në një alternativë të re demokratike, pa kërkuar nënshtrim dhe pa imponuar uniformitet mendimi.
Kjo nuk do të jetë një thirrje për t’u rreshtuar pas një individi.
Duhet të jetë një ftesë për të ndërtuar së bashku një organizim ku të gjithë i nënshtrohen të njëjtave rregulla.
Sepse ndryshimi i Shqipërisë nuk fillon kur një kryetar i ri merr pushtetin.
Fillon kur pushteti nuk mund të jetë më pronë e asnjë kryetari.
Dhe nëse Kuvendi i 22 nëntorit arrin të vendosë themelet e një modeli të tillë, atëherë ai mund të jetë fillimi i një alternative me vlerë reale për demokracinë shqiptare.

JO BASHKIM PËR TË NDARË PUSHTETIN:
POR BASHKIM PËR TA KUFIZUAR ATË:
JO NJË PARTI QË U PËRKET DREJTUESVE, POR NJË PARTI QË U PËRKET ANËTARËVE.
JO NJË TJETËR SISTEM BESNIKËRIE PERSONALE, POR NJË SISTEM MERITE, VOTE DHE LLOGARIDHËNIEJE.

22 NËNTOR 2026 – TIRANË:
KUVENDI KOMBËTAR THEMELUES:
LËVIZJA POLITIKE “DIASPORA PËR SHQIPËRINË”
SHQIPËRIA NUK KA NEVOJË PËR NJË PRONAR TË RI POLITIK.
KA NEVOJË PËR NJË SHTET QË U PËRKET QYTETARËVE.

Written by: Daors Media

Rate it