Your dedications
Currently there are no new dedications

Opinion

SALI BERISHA DHE KRIZA E BESIMIT: SHQIPTARËVE NUK U MUNGON GUXIMI, POLITIKËS I MUNGON BESUESHMËRIA

todayOctober 21, 2026 8

Background
share close

Thirrja për të “vrarë frikën” mund të shërbejë si slogan mobilizues, por nuk mjafton për të shpjeguar marrëdhënien e prishur mes qytetarit dhe politikës. Kur një drejtues politik e paraqet hezitimin për ta ndjekur si mungesë guximi, ai shmang pyetjen që duhet t’i bëjë vetes: përse qytetarët duhet t’i besojnë?

Kjo është dobësia themelore e një politike që kërkon vazhdimisht mobilizim, por e trajton llogaridhënien si bezdi. Qytetarit i kërkohet të dalë, të sakrifikojë, të qëndrojë dhe të besojë. Drejtuesi, ndërkohë, e rezervon për vete të drejtën për të përcaktuar objektivin, momentin, interpretimin e rezultatit dhe fajtorin e dështimit.

Në këtë marrëdhënie, mbështetësi merr barrën, ndërsa drejtuesi ruan autoritetin. Nëse protesta ka pjesëmarrje, merita i atribuohet lidershipit. Nëse pjesëmarrja është e ulët, përgjegjësia u faturohet frikës, indiferencës apo mungesës së ndërgjegjësimit të qytetarëve. Kështu ndërtohet një mekanizëm politik ku drejtuesi mund të ketë gjithmonë të drejtë dhe qytetari të mbetet gjithmonë në borxh.

Pikërisht këtu duhet vendosur kritika ndaj Sali Berishës: te pretendimi për të kërkuar besim të përsëritur pa iu nënshtruar një matjeje po aq të fortë të përgjegjësisë personale.

Mosbesimi nuk është frikë

Një qytetar mund ta kundërshtojë qeverinë dhe të mos besojë te opozita që kërkon ta zëvendësojë. Mund të jetë i zemëruar me pushtetin dhe përsëri të mos shohë te Berisha një zgjidhje. Mund të mbështesë protestën si të drejtë, por të mos pranojë objektivin, gjuhën apo mënyrën e organizimit të një partie.

Këto janë zgjedhje politike. T’i shpjegosh të gjitha me frikën do të thotë t’i mohosh qytetarit aftësinë për të gjykuar.

Është edhe një mënyrë e leverdishme për t’i shpëtuar analizës së vetes. Sepse, nëse problemi është frika e publikut, drejtuesi nuk ka pse të ndryshojë. Mjafton të bërtasë më fort. Nëse problemi është besueshmëria e drejtuesit, atëherë kërkohen përgjigje, ndryshim sjelljeje dhe ndoshta ndryshim drejtimi.

Kjo është arsyeja pse retorika e trimërisë mund të bëhet strehë e dështimit politik. Ajo e zhvendos diskutimin nga cilësia e alternativës te karakteri i qytetarit.

Në vend që të shpjegohet pse oferta politike nuk bind, vihet në dyshim guximi i atij që nuk e pranon.

Ky është një përmbysim arrogant i marrëdhënies demokratike. Qytetari nuk ka detyrimin të provojë trimërinë përpara kryetarit të një partie. Kryetari ka detyrimin të provojë se meriton besimin e qytetarit.

Autoriteti nuk matet vetëm me aftësinë për të mbledhur njerëz

Për një drejtues që thërret protesta, prova e autoritetit fillon me qartësinë e qëllimit. Çfarë kërkohet konkretisht? Si lidhet protesta me një strategji politike? Çfarë përbën arritje dhe çfarë përbën dështim? Kush mban përgjegjësi kur pritshmëritë e krijuara nuk përmbushen?

Pa këto përgjigje, protesta rrezikon të shndërrohet në një cikël të konsumimit të zemërimit: një thirrje e madhe, një pritshmëri e fryrë, një përballje, një deklaratë dhe pastaj një thirrje tjetër.

Në këtë cikël, pakënaqësia qytetare shpenzohet pa u kthyer domosdoshmërisht në fuqi për ndryshim. Pjesëmarrësi mbetet me lodhjen; organizatori vazhdon me fjalimin e radhës.

Një opozitë nuk bëhet e fortë vetëm sepse është në gjendje të prodhojë tension. Ajo bëhet e fortë kur arrin ta kthejë pakënaqësinë në besim, besimin në organizim dhe organizimin në një alternativë që mund të qeverisë.

Nëse kjo hallkë mungon, përplasja bëhet qëllim në vetvete. Dhe kur përplasja zë vendin e strategjisë, qytetari përdoret për të dëshmuar ekzistencën e opozitës, ndërsa opozita nuk provon dot aftësinë për t’i shërbyer qytetarit.

Për Berishën, kjo është një provë thelbësore: të tregojë se mund të ndërtojë një shumicë besimi përtej rrethit të besnikërisë personale.

Të bindësh ata që të mbështesin prej vitesh është detyrë shumë më e lehtë sesa të fitosh besimin e atyre që të njohin, të kanë vlerësuar dhe kanë vendosur të mos të ndjekin.

Prania në shesh ka vlerë vetëm kur shoqërohet me përgjegjësi

Kërkesa që një drejtues të dalë i pari nuk duhet kuptuar si nxitje për përplasje fizike. Trimëria politike nuk matet me afrimin te një kordon policor dhe as me një fotografi mes tensionit.

Prania ka kuptim kur drejtuesi merr përgjegjësi për protestën që thërret: për gjuhën që përdor, pritshmëritë që krijon, sjelljen që nxit dhe kufijtë që vendos.

Një dalje në shesh pa këto elemente mund të mbetet teatër. Po aq bosh mbetet edhe një thirrje nga larg, nëse drejtuesi kërkon sakrificë pa sqaruar çfarë përgjegjësie merr vetë.

Problemi politik nuk zgjidhet me vendndodhjen e trupit. Zgjidhet me përputhjen mes fjalës dhe detyrimit.

Kush kërkon të drejtojë nuk mund të sillet si autor i çdo suksesi dhe kalimtar përballë çdo pasoje. Nuk mund të pretendojë disiplinë kur kërkon bindje dhe të deklarojë mungesë kontrolli kur lind përgjegjësia.

Ky standard duhet të vlejë edhe për Berishën. Përvoja e gjatë politike e shton detyrimin për qartësi. Ajo nuk është leje për ta shmangur.

Paqartësia ndaj dhunës është dobësi politike

Një protestë demokratike ka nevojë për kufij të qartë ndaj dhunës. Nëse ndodhin akte të dhunshme, përgjegjësia individuale duhet përcaktuar mbi prova. Nuk mund t’i atribuohen një drejtuesi veprime konkrete pa mbështetje faktike. Por drejtuesit mund dhe duhet t’i kërkohet një qëndrim i prerë politik ndaj tyre.

Këtu nuk ka vend për mjegull të leverdishme.

Nëse dhuna dënohet vetëm kur dëmton imazhin e organizatorit, qëndrimi humbet besueshmërinë. Nëse një akt paraqitet fillimisht si shprehje revolte dhe më pas si provokim, sipas kostos që prodhon, publikut i kërkohet të pranojë propagandën në vend të parimit.

Opozita që kërkon të qeverisë duhet të tregojë se mund ta mbrojë protestën nga dhuna, nga instrumentalizimi dhe nga humbja e qëllimit qytetar.

Në të njëjtën kohë, asnjë sjellje e dhunshme nuk i jep policisë të drejtën të abuzojë. Përgjegjësia e shtetit mbetet e plotë për çdo tejkalim të forcës. Qytetari nuk humbet dinjitetin dhe të drejtat sepse merr pjesë në një protestë.

Një opozitë serioze duhet t’i mbajë të dyja këto qëndrime pa dredhi. Nëse kërkon ligjshmëri nga shteti, duhet të ketë guximin politik ta mbrojë atë edhe kur nuk i shërben retorikës së çastit.

Sakrifica e mbështetësit nuk është pronë e drejtuesit

Pjesa më e rëndë e politikës së përplasjes është pabarazia e kostos. Drejtuesi fiton vëmendje, hapësirë mediatike dhe mundësi për ta kthyer ngjarjen në kapital politik. Pjesëmarrësi mund të përballet me pasoja që vazhdojnë shumë kohë pasi kamerat janë larguar.

Pikërisht për këtë arsye, sakrifica nuk mund të kërkohet me lehtësi.

Një drejtues i përgjegjshëm nuk e mat përkushtimin e qytetarit me gatishmërinë për të rrezikuar. Nuk e përdor lodhjen e tij për ta turpëruar. Nuk ia kthen tërheqjen në akuzë morale.

Sidomos të rinjtë nuk mund të trajtohen si energji që duhet harxhuar për të mbajtur gjallë një lidership. Ata kanë të drejtë të marrin pjesë në politikë, të protestojnë dhe të kundërshtojnë. Kanë po aq të drejtë të kërkojnë që drejtuesit të mos ua zëvendësojnë të ardhmen me një betejë të përhershme për rikthimin e vet.

Kur një parti u kërkon të rinjve guxim, duhet t’u ofrojë edhe hapësirë vendimmarrjeje. Përndryshe, kërkon prej tyre forcën e moshës, ndërsa u mohon peshën e mendimit.

Ky është një kontradiktë që asnjë slogan nuk e mbulon.

Pushteti i Ramës nuk e përjashton përgjegjësinë e Berishës

Një nga deformimet më të rënda të debatit politik është ideja se kritika ndaj opozitës dobëson automatikisht betejën kundër qeverisë.

Ky arsyetim i jep drejtuesit të opozitës imunitet politik. Çdo pyetje ndaj tij mund të paraqitet si ndihmë për kundërshtarin. Çdo kërkesë për ndryshim mund të shpallet përçarje. Çdo zë i pavarur mund të trajtohet si pengesë.

Kështu, kundërshtari politik kthehet në justifikim për të mos dhënë llogari brenda radhëve të veta.

Por përgjegjësitë nuk anulohen mes tyre. Rama duhet të japë llogari për qeverisjen. Berisha duhet të japë llogari për drejtimin dhe ofertën e opozitës.

Dështimi i qeverisë nuk përbën certifikatë aftësie për kundërshtarin e saj. Pakënaqësia publike nuk është mandat i gatshëm që pret vetëm emrin e përfituesit.

Një opozitë që mbështetet kryesisht te konsumimi i pushtetit rrezikon të mos ndërtojë kurrë besueshmërinë e vet. Ajo pret që qytetari të lodhet aq shumë me njërën palë, sa të heqë dorë nga kërkesa për cilësi te pala tjetër.

Ky është poshtërim i zgjedhjes qytetare.

Shqiptarët kanë të drejtë të kërkojnë më shumë sesa ndërrimin e përfituesve të pushtetit. Kanë të drejtë të kërkojnë ndryshimin e mënyrës se si pushteti kuptohet dhe ushtrohet.

Kriza fillon kur drejtuesi e quan veten të domosdoshëm

Një parti që nuk arrin ta mendojë të ardhmen përtej një njeriu ka problem më të madh sesa organizimin e një proteste. Ka problem me vetë aftësinë për t’u ripërtërirë.

Në një strukturë të tillë, konkurrenca shihet si rrezik, kritika si mosmirënjohje dhe ndryshimi si kërcënim. Besnikëria merr përparësi ndaj aftësisë. Mbijetesa e drejtuesit fillon të paraqitet si kusht për mbijetesën e kauzës.

Për Berishën, prova më e vështirë politike nuk është t’u kërkojë të tjerëve të kapërcejnë frikën. Është të pranojë një standard që e vendos edhe vetë përballë gjykimit: pa përjashtime për historinë personale, pa imunitet për kontributet e shkuara dhe pa pretendimin se përvoja e gjatë e bën të pazëvendësueshëm.

Merita e djeshme nuk është çek i bardhë për nesër.

Një parti nuk i detyrohet përjetësisht themeluesit. Një elektorat nuk është trashëgimi personale. Një vend nuk mund të mbahet peng te pyetja se cili prej protagonistëve të vjetër duhet të rikthehet edhe një herë.

Kur politika nuk prodhon më shpresë dhe kërkon vetëm durim ndaj të njëjtëve drejtues, ajo fillon të konsumojë edhe arsyen për të cilën ekziston.

Prandaj thirrja për të “vrarë frikën” duhet kthyer në një provë të përgjegjësisë politike. A ka gatishmëri për të dëgjuar mosbesimin? Për të pranuar dështimin? Për të hapur konkurrencën? Për të dënuar dhunën pa llogari të çastit? Për të ofruar një rrugë që qytetari mund ta kuptojë dhe ta gjykojë?

Nëse këto mungojnë, zëri i lartë vetëm sa e bën më të dëgjueshme mungesën e përgjigjeve.

Shqiptarëve nuk u duhet një tjetër provim trimërie përpara Sali Berishës. Sali Berishës i duhet një provë e besueshmërisë përpara shqiptarëve. Dhe këtë provë nuk mund ta kalojë duke u kërkuar qytetarëve të sakrifikojnë më shumë, ndërsa nga vetja kërkon gjithmonë më pak llogari.

Written by: Daors Media

Rate it