TRUMP NXIT NATON PËR LUFTË ME RUSIN!

Trumpi kërkon rrëzimin e avionëve rusë, nëse futen në territorin e NATO-s

Presidenti amerikan Donald Trump, në një deklaratë që ka bërë bujë të madhe në arenën ndërkombëtare, pas takimit të zhvilluar në selinë e OKB-së me presidentin ukrainas Volodimir Zelenski, ka artikuluar një nga qëndrimet më të forta të tij ndaj Federatës Ruse. Duke e cilësuar rezistencën e Ukrainës si “heroike dhe jashtëzakonshme”, Trump theksoi se ka ardhur momenti që NATO të tregojë vendosmëri dhe të japë një sinjal të prerë ndaj çdo provokimi rus.

“Ne kemi respekt të madh për luftën që po bën Ukraina. Është e jashtëzakonshme”, deklaroi ai, duke shtuar se Rusia nuk duhet të ndjehet e lirë të testojë kufijtë e sigurisë evropiane.

Por fjalia që ngriti më shumë reagime ishte thirrja e drejtpërdrejtë për aleatët e NATO-s: Trump kërkoi rrëzimin pa hezitim të çdo avioni rus që do të shkelë hapësirën ajrore të vendeve anëtare të Aleancës. Një qëndrim i tillë, nëse do të zbatohej praktikisht, do të çonte jo vetëm në një përshkallëzim të tensioneve, por edhe në rrezikun e një përplasjeje të drejtpërdrejtë mes NATO-s dhe Rusisë.

Megjithatë, Trump nuk e bëri të qartë nëse SHBA-të do të angazhonin drejtpërdrejt forcat e tyre ajrore në këto operacione, apo do të ishte përgjegjësi kryesisht e shteteve evropiane. Kjo ambiguitet është tipike për stilin e tij politik: një retorikë e fortë, shpeshherë me tone ultimative, por që lë hapësirë për interpretim dhe lëvizje taktike.

“Vendimet duhet të jenë të qarta dhe të forta për të mbrojtur sigurinë tonë”, u shpreh presidenti amerikan, duke e konsideruar paqartësinë e NATO-s si një dobësi të rrezikshme.

Deklaratat e tij janë pritur me reagime të ndryshme. Në Uashington, disa analistë e shohin këtë si një përpjekje për të treguar forcë dhe për të dërguar një mesazh të qartë tek Kremlini. Në kryeqytetet evropiane, megjithatë, ka pasur shqetësime se një retorikë e tillë mund të shtyjë Moskën drejt hapave edhe më agresivë, duke e futur kontinentin në një spirale të re lufte të ftohtë.

Nga ana tjetër, për presidentin ukrainas Zelenski, fjalët e Trump-it janë një mbështetje e drejtpërdrejtë për kauzën e vendit të tij. Ukraina prej më shumë se dy vitesh përballet me agresionin rus dhe çdo sinjal i qartë nga SHBA është një frymëmarrje politike dhe strategjike për Kievin.

Në thelb, deklarata e Trump-it është më shumë se një këshillë ushtarake – ajo është një test për unitetin e NATO-s. Aleanca shpeshherë është kritikuar për vendimmarrje të ngadalta dhe për mungesë të qartësisë në rastet e provokimeve të Kremlinit. Tani pyetja që shtrohet është: a do të jetë NATO e gatshme të ndjekë këtë linjë të ashpër, apo do të vazhdojë me një politikë të kujdesshme të ekuilibruar mes mbrojtjes dhe shmangies së një konflikti të madh global?

Në çdo rast, fjalët e presidentit amerikan nuk janë të zakonshme. Ato tregojnë se skena gjeopolitike është duke hyrë në një fazë të re, ku përplasja mes forcës dhe diplomacisë po bëhet gjithnjë e më e mprehtë. Dhe mbi Evropë, hija e një përballjeje të mundshme mes NATO-s dhe Rusisë duket më reale se kurrë.