Shteti shqiptar po i bënë atentat turizmit!

Turizmi shqiptar në krizë vizioni: kur shteti zgjedh të mbjellë frikë, jo besim

Nga Redaksia Window.al

Shqipëria po jeton një bum turistik që i ka tejkaluar pritshmëritë – miliona vizitorë, një ekonomi lokale që merr frymë falë këtij sektori, dhe një imazh që për herë të parë po ndërtohet përtej klisheve të vjetra. Por nën sipërfaqen e këtij suksesi fshihet një realitet i hidhur: shteti shqiptar nuk ka vizion për ta mbështetur këtë rritje. Përkundrazi, atje ku duhet strategji dhe planifikim, përdor forcë. Atje ku duhet të ndërtojë besim, dërgon polici të armatosur. Atje ku duhet të parandalojë kaosin, reagon me panik.

Thethi – simboli i kontradiktës shqiptare

Ngjarja e fundit në Theth është shembulli më i qartë i këtij paradoksi. Në zemër të sezonit turistik, kur qindra turistë të huaj vizitojnë Alpet shqiptare për bukuritë natyrore dhe qetësinë alpine, shteti zbarkon me forca të shumta policie, makina të blinduara dhe armë automatike. Objektivi? Disa ndërtime pa leje – që, në të vërtetë, kanë qëndruar aty për vite me radhë nën sytë e mbyllur të të njëjtit shtet.

Pse tani? Pse me dhunë? Pse në mënyrë demonstrative?

Këto nuk janë thjesht pyetje teknike. Ato tregojnë qartazi një dështim të thellë: mungesën e një strategjie për të menaxhuar zhvillimin turistik në përputhje me ligjin dhe të ardhmen. Dhe mbi të gjitha, mungesën e vullnetit për të trajtuar problemet në mënyrë parimore, jo selektive.

Forca si alibi për mungesën e shtetit

Ndërtimet pa leje janë bërë një plagë e përhapur në gjithë territorin shqiptar, por mënyra se si shteti u qaset është thellësisht problematike: të mëdhenjtë dhe klientela e pushtetit nuk preken, ndërsa të vegjlit ndëshkohen për sy e faqe. Thethi nuk është përjashtim. Në të vërtetë, ndërhyrjet e dhunshme janë pasojë direkte e një praktike shumëvjeçare të tolerimit të informalitetit për përfitime elektorale. Legalizime të përzgjedhura, ndihmë për ndërtues të caktuar, indiferencë institucionale – e gjitha kjo ka ndërtuar një “minë me sahat”, të cilën tani qeveria mundohet ta çaktivizojë me zhurmë.

Por ajo që shkatërrohet në këtë proces nuk janë vetëm ndërtesat: shkatërrohet edhe reputacioni i Shqipërisë si destinacion turistik serioz, i sigurt dhe i parashikueshëm.

Mungesë planifikimi, infrastrukturë skandaloze

Ndërsa numri i turistëve është rritur me ritme të larta, investimet në infrastrukturën e nevojshme janë thuajse inekzistente: ujë të pijshëm nuk ka mjaft, menaxhimi i mbetjeve mbetet amator, rrugët janë të rrezikshme, energjia elektrike ndërpritet shpesh, dhe kanalizimet mungojnë thuajse kudo. Në këto kushte, është naive të flasim për “turizëm elitar” apo “shërbime me cilësi evropiane”. Dhe është tragjike të fajësohen banorët që përpiqen të ofrojnë diçka nga zeroja, ndërsa shteti i braktis.

Kostoja e padukshme: pasiguria dhe zhgënjimi

Aksionet e dhunshme kanë një efekt të padukshëm por të fortë: ato krijojnë pasiguri. Çdo turist që sheh makina policie dhe blindë në një zonë turistike, çdo investitor që përballet me paqartësi ligjore, çdo banor që ndien se jeta e tij varet nga humorët e pushtetit – të gjithë përjetojnë një ndjesi zhgënjimi dhe frike. Dhe kjo ndjesi është shumë më e rrezikshme për zhvillimin afatgjatë sesa çdo ndërtim pa leje.

A ka rrugë tjetër?

Po. Shteti ka të gjitha mundësitë për të ndërtuar një model të qëndrueshëm të zhvillimit turistik, por për këtë duhet vullnet politik dhe respekt për ligjin – jo spektakël. Nevojitet një strategji kombëtare për zonat turistike, e bazuar në:

Planifikim të territorit, me harta të qarta të ndërtimit dhe mbrojtjes. Ndërtim infrastrukture reale dhe të qëndrueshme. Mbështetje për komunitetet lokale, që janë zemra e çdo turizmi të suksesshëm. Zbatim të ligjit pa selektivitet, jo me dhunë, por me institucione funksionale.

Shqipëria nuk është skenë lufte. Shqipëria është shtëpia jonë.

Nëse duam ta shesim vendin tonë si parajsë turistike, duhet ta trajtojmë si të tillë. Dhe parajsat nuk ndërtohen me dhunë, me polici, me prishje selektive. Ndërtohen me vizion, me drejtësi, me respekt për natyrën, historinë dhe njerëzit që e banojnë.

Qeveria ka zgjedhur forcën. Por Shqipëria ka nevojë për vizion.

Ky është një opinion i redaksisë së Window.al. Për bashkëpunime, opinione apo denoncime, na shkruani: